Arolygon amlieithog

Clymu’r cyfan wrth ddynodyddion y cwestiynau yw’r cynllun

Y ffordd amlwg o redeg ymgynghoriad dwyieithog yw adeiladu’r arolwg ddwywaith. Dyna hefyd y ffordd sy’n difetha’r dadansoddi: dwy set o ymatebion, dwy set o benawdau colofn, ac uno â llaw mewn taenlen ar y diwrnod y mae’r adroddiad i fod i mewn.

Yma, haen o destun i’w ddangos yw cyfieithiad, yn gorwedd dros gwestiwn sy’n cadw ei hunaniaeth ei hun. Nid yw dynodydd y cwestiwn byth yn newid gyda’r iaith, ac nid yw gwerth yr opsiwn y tu ôl i ddewis yn newid chwaith. Felly mae rheol rhesymeg amodol a ysgrifennwyd ar sail “atebodd Bus” yn tanio ar gyfer ymatebydd Cymraeg a welodd Bws, caiff sgôr sydd ynghlwm wrth yr opsiwn hwnnw ei dyfarnu y naill ffordd neu’r llall, ac un golofn yw’r golofn a allforir, nid dwy.

Y canlyniad yw’r rheswm dros boeni am hyn o gwbl: heb gadw canonaidd, mae’r dadansoddi’n chwalu yn ôl iaith. Daw ymatebion mewn iaith leiafrifol yn ffeil fach ar wahân sy’n cael ei chrynhoi mewn brawddeg, os o gwbl. Gydag ef, mae ymatebion Cymraeg yn cael eu cyfrif gyda’r rhai Saesneg, ac mae’r iaith a ddarllenodd pob person yn dal i gael ei chofnodi os ydych am edrych arnynt ar wahân.

Iaith fesul dolen

Fel arfer, y ddolen y mae ymatebydd yn ei hagor sy’n penderfynu pa iaith y mae’n ei darllen. Mae hynny’n golygu mai wrth ddosbarthu’r ddolen y byddwch yn dewis yr iaith, sef fel arfer lle mae’r penderfyniad hwnnw’n cael ei wneud beth bynnag — y ddolen Gymraeg ar y poster Cymraeg, y ddolen Wrdw drwy’r sefydliad cymunedol a ofynnodd amdani.

Mae’r enw arall /pk yn bodoli am fod dolenni’n cael eu darllen allan mewn cyfarfodydd, eu hargraffu ar daflenni a’u teipio o’r cof, ac mae cod gwlad yn haws ei gario na chod iaith.

Unwaith y bydd arolwg yn cario mwy nag un iaith, mae dewisydd yn ymddangos ar ei ben hefyd, yn rhestru pob iaith sydd ar gael yn ei sgript ei hun. Felly’r ddolen sy’n penderfynu beth mae rhywun yn ei weld gyntaf, ac mae’r dewisydd yn gofalu am y person a gafodd yr un anghywir. Yr hyn nad yw’n digwydd yw dyfalu: nid yw’r arolwg byth yn dewis iaith o osodiadau porwr yr ymatebydd, am fod dyfaliad tawel yn waeth na dewis gweladwy.

O’r dde i’r chwith, a’r geiriad wrth gefn

Caiff Wrdw ac Arabeg eu rendro o’r dde i’r chwith: mae cyfeiriad y darllen, yr alinio a llif y cwestiwn drwy’r dudalen i gyd yn cael eu gwrthdroi. Mae hynny’n berthnasol i’r arolwg y mae ymatebydd yn ei lenwi ac i’r adeiladwr y mae awdur yn gweithio ynddo.

Y geiriad wrth gefn yw’r ail hanner o wneud hyn yn gynaliadwy. Os nad oes cyfieithiad i gwestiwn, opsiwn na phennawd ar gyfer yr iaith sy’n cael ei gweld, dangosir geiriad y ffynhonnell yn ei le, fel nad yw ymatebydd byth yn taro ar gwestiwn gwag nac allwedd amrwd ar y sgrin. Mae hynny’n bwysig yn yr achos cyffredin: mae rhywun yn ychwanegu cwestiwn bythefnos i mewn i ymgynghoriad byw ac mae’r cyfieithu’n dal i fyny ddydd Iau.

Mae’r adeiladwr wedi’i gyfieithu hefyd, sy’n beth gwahanol

Mae cyfieithu fesul arolwg ar gyfer sefydliad sy’n gweithio mewn un iaith ac sydd angen cyrraedd pobl mewn un arall. Nid dyna’r unig sefyllfa.

Mae’r rhyngwyneb gweinyddu — yr adeiladwr, y gosodiadau, y sgriniau canlyniadau — ar gael mewn deg iaith. Agorwch survey.noissime.com/pk ac mae’r cynnyrch cyfan yn Wrdw, o’r dde i’r chwith, gan gynnwys palet y mathau o gwestiynau a’r canlyniadau. Mae sefydliad Pacistanaidd sy’n rhedeg yr adeiladwr yn Wrdw yn ysgrifennu cwestiynau Wrdw am mai Wrdw yw’r iaith y mae’n gweithio ynddi. Daw’r arolwg allan yn Wrdw heb unrhyw haen gyfieithu o gwbl, a’r Saesneg yw’r peth rydych yn ei ychwanegu wedyn os oes ei angen arnoch.

Felly os yw eich staff a’ch ymatebwyr yn rhannu iaith, nid oes angen cyfieithu fesul arolwg arnoch — mae angen yr adeiladwr yn yr iaith honno, ac mae hwnnw’n bodoli. Ar gyfer y bwlch rhwng y ddau y mae cyfieithu fesul arolwg.

Y Gymraeg: dyletswydd gyfreithiol yw’r ddadl, nid dealltwriaeth

Mae Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 yn rhoi statws swyddogol i’r Gymraeg yng Nghymru ac yn nodi’r egwyddor na ddylid ei thrin yn llai ffafriol na’r Saesneg. Y dyletswyddau sydd mewn gwirionedd yn rhwymo corff cyhoeddus penodol yw safonau’r Gymraeg a osodwyd arno, a restrir yn ei hysbysiad cydymffurfio ei hun — felly darllenwch hwnnw, a chymerwch gyngor arno, yn hytrach na chrynodeb gan werthwr. Mae ymgynghori ac ymgysylltu fel arfer yn dod o dan y safonau cyflenwi gwasanaethau. Y siâp cyffredinol yw bod disgwyl i ymgynghoriad a gyhoeddir yn Saesneg fodoli yn Gymraeg ar yr un pryd, nid yn nes ymlaen ac nid dim ond ar gais.

Byddwch yn fanwl gywir ynghylch pam, am mai’r cyfiawnhad arferol yw’r un anghywir. Mae bron pob siaradwr Cymraeg yn darllen Saesneg hefyd, felly nid mater o allu deall yr arolwg yw hyn. Mater o statws a dewis ydyw: rhaid i’r fersiwn Gymraeg fod yr un mor ar gael, yr un mor amlwg a’r un mor hawdd ei chwblhau. Nid yw dolen Gymraeg dri chlic yn ddyfnach na’r un Saesneg, na’i chyhoeddi wythnos yn ddiweddarach, yn bodloni neb sy’n darllen y safonau’n iawn. Mae un arolwg y tu ôl i bâr o ddolenni’n haws ei gadw’n wirioneddol gyfartal na dau adeiladwaith sy’n gwahanu’r tro cyntaf y caiff cwestiwn ei olygu. Mae nodiadau sector i gynghorau ar y dudalen llywodraeth leol.

Chi sy’n cyflenwi’r geiriad

Nid yw NumoForms yn cyfieithu dim ar eich rhan. Mae’n dal y geiriad wedi’i gyfieithu, yn ei gadw ynghlwm wrth y cwestiwn a’r opsiwn cywir, yn ei weini i’r ddolen gywir ac yn dangos geiriad y ffynhonnell yn lân pan fydd llinyn ar goll. Chi sy’n cynhyrchu’r Gymraeg neu’r Wrdw, boed hynny’n golygu cyfieithydd, cydweithiwr dwyieithog neu offeryn cyfieithu peirianyddol.

Os mai’r olaf o’r rheini ydyw, triniwch yr allbwn fel drafft cyntaf. Mae’n cael y strwythur a’r rhan fwyaf o’r ystyr yn eu lle’n gyflym, ac ar gyfer arolwg pwls mewnol neu bôl cymunedol sydyn mae hynny fel arfer yn iawn. Ar gyfer ymgynghoriad statudol, man cychwyn ydyw a dim mwy.

Mae geiriad arolwg yn anarferol o anfaddeugar. Rhaid i opsiynau ateb aros yn wahanol i’w gilydd ar ôl eu cyfieithu, rhaid i labeli graddfa gadw’r bylchau rhwng y pwyntiau, ac yn aml mae gan derm cyfreithiol neu gynllunio gyfwerth Cymraeg sefydlog na fydd model cyffredinol yn estyn amdano. Sicrhewch fod rhywun rhugl yn darllen yr arolwg cyfieithedig o’i ddechrau i’w ddiwedd cyn i chi ei gyhoeddi. Mae’r adolygiad hwnnw’n costio awr ac yn diogelu’r set ddata gyfan, am nad yw opsiwn wedi’i gam-gyfieithu’n cynhyrchu ateb anghywir y gallwch ei weld. Mae’n cynhyrchu un credadwy na allwch.

Beth sy’n aros yng ngeiriau’r ymatebydd ei hun

Mae cadw canonaidd yn berthnasol i atebion strwythuredig: dewisiadau, graddfeydd, graddiadau, rhesi matrics. Ni all testun rhydd weithio felly. Mae rhywun sy’n ateb cwestiwn agored yn Gymraeg yn ysgrifennu Cymraeg, a dyna sy’n glanio yn eich canlyniadau ac yn y CSV. Cynlluniwch ar gyfer ei ddarllen yn yr un ffordd ag y cynlluniwch ar gyfer cyfieithu’r cwestiynau. Trafodir cynllun y colofnau a thrin “Arall (nodwch)” ar y dudalen allforio a PDF.